Thứ Bảy, 22/10/2011 11:17

Xuất khẩu cuối năm và 2012: SOS!

Mặc dù kim ngạch xuất khẩu trong 9 tháng đầu năm vừa qua khá khả quan, nhưng giờ đây nhiều doanh nghiệp lại đang lo lắng khi tình hình trở nên khó khăn hơn.

Giảm số lượng từ quý 4

Trái với mọi năm, ở quý 4 năm nay một số doanh nghiệp ngành may cho biết, số lượng đơn đặt hàng từ các khách hàng ở thị trường châu Âu và Mỹ đã bắt đầu giảm sút từ đầu tháng 8 đến nay. Một doanh nghiệp (đề nghị không nêu tên) tại TP.HCM cho biết, lượng đơn hàng xuất khẩu của công ty đã được chốt cho 6 tháng cuối năm với tổng trị giá khoảng 19 triệu USD. Tuy nhiên bước sang tháng 7, một số khách hàng đã điều chỉnh giảm bớt số lượng và tổng cộng trị giá các đơn hàng của doanh nghiệp này chỉ còn khoảng 14 triệu USD. Vì vậy ông cũng đang khá lo lắng vì ngoài việc giảm số lượng, kế hoạch sản xuất của công ty cũng phải được điều chỉnh lại cho phù hợp và đây là thế bị động mà các doanh nghiệp Việt Nam luôn phải gánh chịu.

Nhiều doanh nghiệp ngành may TP.HCM có hợp đồng chỉ đạt 60% công suất từ các khách hàng truyền thống.

Ông Lê Quang Hùng, Chủ tịch HĐQT Công ty sản xuất thương mại May Sài Gòn cũng cho biết, đơn hàng trong quí 4/2011 này đã chựng lại và chỉ còn bằng khoảng 60% năng lực sản xuất của công ty. Bên cạnh đó, có hiện tượng một số khách hàng yêu cầu dời ngày giao hàng chậm lại do tình hình tiêu thụ đang trở nên chậm đi. Ông Hùng cho biết, bình thường ở thời điểm này công ty ông đã chốt xong phần lớn các đơn hàng cho năm sau. Tuy nhiên, hiện nay đơn hàng chỉ mới chốt cho hết quí 1/2012 và cũng chỉ đạt khoảng 60-70% công suất từ các khách hàng truyền thống. "Tôi e ngại tình hình khó khăn sẽ kéo dài sang năm 2012 khi kinh tế Mỹ, EU vẫn chưa có gì khởi sắc. Vì vậy, các doanh nghiệp ngoài việc phải đẩy mạnh gia tăng năng suất còn phải lo tìm kiếm nhiều nguồn hàng mới để bù đắp những đơn hàng thiếu hụt có thể xảy ra", ông Hùng nói.

Lớn, nhỏ cùng khó!

Những doanh nghiệp lớn ký hợp đồng trực tiếp với khách hàng còn gặp khó khăn thì những doanh nghiệp nhỏ, chủ yếu gia công lại càng khó khăn hơn. Ông Phùng Đình Ngọ, Giám đốc công ty May Bình Hòa (TP.HCM) cho biết, số lượng đơn hàng trong những tháng cuối năm của công ty đã giảm đi 20%, đặc biệt hàng xuất sang thị trường châu Âu. Vì vậy, bản thân doanh nghiệp này phải nhận hàng gia công lại cho những doanh nghiệp lớn có xuất khẩu hàng sang những thị trường khác để giữ ổn định lực lượng lao động của mình. Trong khi đó, không đến nỗi thiếu đơn hàng như ngành dệt may, nhưng ngành xuất khẩu gỗ cũng cho rằng, sự cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam thời điểm này là rất khó khăn. Bà Ngô Thị Hồng Thu, Phó Tổng giám đốc Công ty cổ phần Tập đoàn Kỹ nghệ gỗ Trường Thành cho rằng, những doanh nghiệp nhỏ, sử dụng nhiều vốn vay thì hầu như đã ngưng hoạt động khá nhiều. "Chúng tôi không lo đầu ra mà chỉ lo không có hiệu quả. Bởi giá vốn của doanh nghiệp Việt Nam thấp hơn hoặc bằng giá vốn của các doanh nghiệp trong khu vực. Tuy nhiên, nếu cộng các loại định phí, trong đó đặc biệt là lãi vay ngân hàng thì giá cao hơn. Vì vậy, chỉ có những doanh nghiệp lớn mới trụ nổi vì thực hiện số lượng lớn, có khả năng dự trữ nguyên liệu"-bà Thu chia sẻ.

Chưa kịp xoay sở

Theo Tổng cục Thống kê, 9 tháng năm 2011,

kim ngạch hàng hóa xuất khẩu đạt 70 tỷ USD, tăng 35,4% so với cùng kỳ năm trước. Hầu hết các mặt hàng xuất khẩu chủ lực đều có kim ngạch tăng cao so với chín tháng cùng kỳ năm trước, trong đó hàng dệt may đạt 10,5 tỷ USD, tăng 31,1%.

Mỹ tiếp tục là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam trong 9 tháng qua, với gần 11 tỷ USD, chiếm 17,8% tổng kim ngạch xuất khẩu, tăng 21,1% so với cùng kỳ năm trước; EU với 10,2 tỷ USD, chiếm 16,6% và tăng 48,2%; ASEAN đạt 8,6 tỷ USD, chiếm 14% và tăng 26,2%.

Trong báo cáo mới đây của Tập đoàn Dệt may Việt Nam, chỉ những doanh nghiệp lớn có thương hiệu, uy tín trên thị trường mới có được đơn hàng sản xuất đến hết năm 2011. Ngay trong tháng 10 và tháng 11 này, không ít doanh nghiệp vừa và nhỏ trong ngành đã thiếu đơn hàng để sản xuất. Thậm chí, gần đây một doanh nghiệp dệt may có vốn đầu tư nước ngoài tại Hưng Yên, với lượng công nhân lên đến 2.000 người cũng lâm vào khó khăn, phải rút về nước.

Đứng trước những khó khăn do tình hình kinh tế chưa sáng sủa, bản thân các doanh nghiệp phải tự tìm cách để đảm bảo việc làm cho người lao động. Theo ông Lê Quang Hùng, ngoài việc tìm kiếm thêm những khách hàng mới ở các thị trường xuất khẩu như: châu Âu, Mỹ, Nhật,… công ty cũng tìm kiếm cả các khách hàng ở trong nước. Điều đó phần nào sẽ bù đắp được vào lượng đơn hàng sụt giảm từ các khách hàng truyền thống. Ông Phùng Đình Ngọ cũng cho rằng, việc nhận gia công lại của các doanh nghiệp khác sẽ không mang hiệu quả cho công ty. Tuy nhiên, đó là việc mà những doanh nghiệp nhỏ như ông phải chấp nhận để giữ chân người lao động, chờ qua thời gian khó khăn.

Theo nhiều chuyên gia dự báo, ngành dệt may nói riêng và các ngành xuất khẩu của Việt Nam nói chung sẽ còn phải tiếp tục đối mặt với khó khăn khi bước sang năm 2012. Bởi các thị trường nhập khẩu chính của Việt Nam là Mỹ và châu Âu đang phải đối diện với sự suy giảm về kinh tế khiến tiêu dùng sụt giảm mạnh. Bên cạnh đó, các nước xuất khẩu khác như Ấn Độ, Indonesia,… cũng đang muốn thu hút đơn hàng từ nước ngoài nên có thể chấp nhận giảm giá. Vì vậy sự cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam sẽ thêm khó khăn. Theo bà Ngô Hồng Thu, doanh nghiệp Việt Nam không sợ cạnh tranh về chất lượng, giá gia công, tuy nhiên, vì Việt Nam đang bị lạm phát cao, lãi suất vay ngân hàng vẫn ở mức cao khiến chi phí đầu vào gia tăng nhanh chóng. Từ đó khiến cho sức cạnh tranh của doanh nghiệp bị giảm sút trầm trọng. Trong khi đó, các chuyên gia kinh tế cho rằng, việc nhiều doanh nghiệp đang bị ảnh hưởng mạnh từ thị trường châu Âu cho thấy, họ còn chủ quan khi quá phụ thuộc vào một thị trường. Đã từ lâu, các chuyên gia cũng như hiệp hội ngành nghề đã cảnh báo về điều này, nhất là từ khi kinh tế thế giới gặp khó khăn trong năm 2008. Thế nhưng, hầu như rất ít doanh nghiệp đẩy mạnh hoạt động xúc tiến thương mại để tìm kiếm khách hàng mới và đa dạng hóa thị trường xuất khẩu. Kiểu làm ăn với cái nhìn ngắn hạn hay "bỏ trứng vào một giỏ" đó sẽ luôn mang lại khó khăn cho doanh nghiệp, đặc biệt khi biến động của kinh tế thế giới đang diễn ra ngày một nhiều hơn và vượt xa dự báo của thị trường.

Lê Yến

Diễn đàn doanh nghiệp

Các tin tức khác
  • DN phá sản tăng mạnh: Bình thường hay bất thường? (22/10/2011)
  • Phát hiện hành vi chuyển giá tại hàng loạt doanh nghiệp FDI (21/10/2011)
  • Không thể bắt dân gánh lỗ cho EVN (21/10/2011)
  • Mong manh cơ hội giảm giá xăng (21/10/2011)
  • Minh bạch giá thành, lỗ lãi rồi hãy tính tăng giá điện (21/10/2011)
  • "Phố Tây" mang về cho TPHCM hơn 8.000 tỉ đồng mỗi năm (20/10/2011)
  • Phó thủ tướng: 'Không tăng giá điện để bù lỗ đầu tư ngoài ngành của EVN' (20/10/2011)
  • Việt Nam tụt 8 bậc trên bảng xếp hạng môi trường kinh doanh (20/10/2011)
  • Kỳ 2: “Mắc cạn” ngay trên sân nhà (20/10/2011)
  • Thị trường bán lẻ TPHCM đi sau Bangkok 20 năm (20/10/2011)